301 Moved Permanently

Moved Permanently

The document has moved here.

Yazı Detayı
15 Mayıs 2019 - Çarşamba 20:21 Bu yazı 200 kez okundu
 
15 MAYIS 1919… İZMİR’İN KARA GÜNÜ
AYTEN DİRİER
mardintoplumsaldayanisma@hotmail.com
 
 

15 MAYIS 1919… İZMİR’İN KARA GÜNÜ

 

“Cesaret insanı zafere,  kararsızlık tehlikeye, korkaklık ise ölüme götürür.”

*

*I.DÜNYA SAVAŞI

 

    1914-1918 yılları arasında süren I.Dünya Savaşı’nda İttifak Devletleri Almanya, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu-Bulgaristan safında, Üçlü İtilâf Devletleri İngilter, Fransa, Rusya, İtalya’ya karşı  savaşan Osmanlı İmparatorluğu; çok geniş alanlara yayılan cephelerde canla başla savaştı. Çanakkale, Kut’ül Âmare zaferlerini kazanarak Dünya savaşının iki yıl uzamasına yol açtı. Bu duruma çok kinlenen İngilizler, Almanlar’ın Batı Cephesinde geri çekilmelerini fırsat bilip, başta Yahudiler ve 5.Kolun( casuslar) verdikleri bilgilerle bütün ağırlıklarıyla Filistin Cephesine yüklendi. 19-21 Eylül 1918’de Nablus-Megiddo/Armageddon Savaşı’nda Çanakkale ve Kût’ül Amare Savaşları’nın  rövanşını aldı.

 

    Fransız ve Sırp Orduları karşısında Makedonya Cephesi çöken Bulgaristan 29 Eylül 1918’de Selanik Ateşkesi ile savaştan çekilen ilk devlet oldu. Bu durum Osmanlı-Almanya arasında her tür bağlantıyı sağlayan köprünün çökmesi demekti.  Aynı gün Almanlar Wilson İlkelerine sığınarak barış antlaşması için 29 Eylül 1918’de  ABD’ne başvurma kararı aldı. Bu karar savaşın sonunu belirledi.

 

    1 Ekim’de Şam’ın düşmesiyle Osmanlı Ordusu geri çekilmeye başladı. Batı’nın “Son Haçlı Seferi” olarak nitelediği bu saldırıda Şam’a giren Fransız komutan Henri Gouraud’ın, Selâhaddin Eyyübî’nin mezarına gidip; “Haçlı Seferleri şimdi sona erdi! Uyan Selâhaddin, geri geldik!” dedi.

 

    Büyük çoğunluğu VII. Ordu birliklerinden oluşan Osmanlı savunma kuvvetleri M.Kemal Paşa’nın gayretleriyle Halep çevresinde tertiplendi. 11 Ekim’de Padişah'ın Başyaverine telgraf çekerek mütareke için başvurulmasını önerdi. Üst komuta öneriyi önemsemedi. İngilizler saldırınca Ordu Halep’in kuzeyine çekildi.  

 26 Ekim 1918’de Halep’in kuzeyi-Kilis’in güneyinde yer alan Katma’da yapılan savaşta, Arap - İngiliz Müttefik Kuvvetleri yenildi.  Böylece I. Dünya Savaşı’nın son muharebesi olan Katma Savaşı’nda hızla ilerleyen düşman bugünkü sınırımızın güneyinde durdurularak, Halep’in kuzeyinden Musul-Kerkük’e kadar “Misak-ı Millî” sınırı çizildi.

 

    30 Ekim 1918’de Limni adasındaki limanda Agamemnon zırhlısında imzalanan, her maddesi ayrı bir tuzağı içeren Mondros Mütarekesi (Ateşkesi) ile Osmanlı Devleti teslim oldu. Osmanlı Heyetinin başındaki Rauf Bey, ateşkes anlaşması kararlarının hafif olduğunu, barış için iyimser olduğunu belirtirken, ateşkesin imzalandığı yer geleceğin karanlık olduğunu işaret ediyordu. M.Kemal Paşa 7 ve 24.maddelerin tehlikesine dikkat çektiyse de sesini duyuramadı. İşgaller başladığında haklılığı anlaşıldı.

 

Ateşkesten 3 gün sonra Musul hileyle işgal edildi. Ardından Sykes-Picot Anlaşmasına göre çığ gibi işgaller başladı. 13 Kasım’da İtilaf Filosu İstanbul’a girdi.

 

    Halk işgalleri önceleri tevekülle karşılayıp, barış antlaşmasını bekledi. Yenilenlerin haklarını gözeten Wilson Prensiplerine de güveniliyordu. Fakat diğer devletlerle barış yapıldığı halde, Osmanlı Devleti ile barışa yanaşılmıyor, en ufak halk kıpırtısında o yer işgal ediliyordu. Hatay Dörtyol Karakese’de Mehmet Çavuş(Kara) işgallere karşı ilk kurşunu 19 Aralık 1918’de atsa da, diğer yerlerde Hükûmetin karşı çıkılmaması, aksi taktirde işgallerin kalıcı olacağı uyarısı, üzerine sessizce boyun eğildi.

 

    I.Dünya Savaşı’nı resmen sona erdirmek ve paylaşımı lehlerine yapmak üzere galip devletlerin girişimiyle, 18 Ocak1919’da toplanan Paris Barış Konferansına 32 devlet temsilcisi katıldı. ABD Başkanı Wilson’un önüne Türkiye fizikî  haritasını seren Venizelos, ustaca yaptığı ateşli konuşmada İzmir ve çevresini işaret ederek, ovalık yeşil yerlerin Rum, dağlık kahverengi yerlerin Türk nüfusu olduğunu belirtip, Mondros Ateşkesi’nin 7. Maddesi gereğince Aydın(İzmir) Vilâyetinde güvenliğin sağlanması görevinin Yunanistan’a verilmesini istedi. İngilizlerin desteğiyle bu kararı kopartınca, tarihî Megalo İdealarını(Batı Anadolu’nun Yunanistan’a katılarak Bizans’ın diriltileceği Büyük Yunanistan) gerçekleştirmek üzere harekete geçti.

 

    14 Mayıs 1919’da İngiliz, Fransız, Amerikan ve Yunan donanmaları İzmir civarındaki Foça, Karaburun, Urla ve Yenikale istihkamlarını işgal ederek,  İzmir limanına girdiler. İngiliz Amiral Galdop, 17. Kolordu komutanlığına verdiği notada “Mütarekenin 7’nci Maddesine göre İzmir istihkamları ile civarındaki arazinin Yunanlılar tarafından işgal edileceğini ve mukavemet olunmamasını bildirdi. Bu nota üzerine Kolordu Komutanı Ali Nadir Paşa İstanbul Hükümetine vaziyeti bildirerek fikirlerini sordu. Osmanlı Harbiye Nazırı verdiği cevapta: “Amiral Galdop’un bu teklifi mütareke şartları icabı olduğundan muvafakat edilmesi tabii olduğu”nu bildirdi.

 

    Bu haber karşısında İzmir Türk Ocağı’nda toplanan gençler, gece cephaneliği yağma edilerek halk karşı koymaya hazırladı.

 

15 MAYIS 1919-KARA GÜN

 

    15 Mayıs l9l9…  Kara bir gün… İzmir’de yaşayan  Rumlar ve  diğer azınlıkların  coşkun  gösterileri arasında 12 bin Yunan askeri karaya çıkarken, topları Kadifekale’ye yerleştirildi. İzmir metropoliti Hrisostomos, işgal komutanı Zafiriu’nun bildirisi halka dağıtılırken komutana “hoş geldin” dedikten sonra, elindeki haçı havaya kaldırıp, onları takdis etti. Rum bir kızın taşıdığı altın tepsinin içinden aldığı tuz ve ekmeği komutana sunması ve askerlere verdiği vaaz, ateşe benzin dökmekten farksızdı. “Asker evlatlarım, Elen çocukları, bugün ata topraklarını yeniden fethetmekle İsa’nın en büyük mucizesini göstermiş oluyorsunuz. Bu uğurda ne kadar Türk kanı döküp içerseniz o kadar sevaba girmiş olacaksınız. Ben de bir bardak Türk kanı içmekle onlara olan kin ve nefretimi teskin etmiş olacağım. Haydi buyurunuz, bütün azizler sizin arkanızda olacak. Atalarınızın toprakları sizleri bekliyor!”

 

    Metropolit Hrisostomos, bu tahrik ve kışkırtmayla yetinmeyip, işgalde yapılan katliamı bizzat idare etti, sağa sola koşarak “Türkleri öldürün!” diye bağırarak şehrin mezbahaya dönmesine yol açtı. Vali Kambur İzzet Paşa işgale karşı konmaması emrini verdiğinden askerler Sarı Kışla’ya kapatıldı, halk savunmasız kaldı. Bu gelişmeler karşısında Yunanlılara ilk kurşunu gazeteci Hasan Tahsin(Osman Nevres) sıkarak, bayraktarı yere serdi. Galeyana gelen Yunanlılar, Hasan Tahsin, direnen halkı ve Sarıkışla’daki savunmasız askerleri şehit ettiler. Hükûmet konağı ve diğer resmi daireleri basarak buralardaki memur subay ve erleri türlü eziyetlerle gemilere götürüp günlerce aç bıraktılar. Çarşıya girenler dükkanları yağmalarken, karşı çıkanları şehit ettiler. Görevliler ve halkı dipçik vuruşları ile zorla “Yaşasın Venizelos” diye bağırmağa zorladılar. Boyun eğmeyenler hemen şehit edildiler. Başındaki kalpağı çıkarmayıp, “Zito(Yaşa) Venizelos!” diye bağırmayan Şube Başkanı Albay Süleyman Fethi Bey, subay, erler ve halkın şehit edilmeleri nefretle karşılandı, bu katliama duyulan tepkiler kısa sürede bütün yurda dalga dalga yayıldı.

 

“Türkle  oynamayın  gelmez  şakaya

  Bugünkü  yurdunuz bizden  bakaya

  Uyan  be  ey  gafil,  düşme  hataya

 Rumu Türk oğlunun dengi mi sandın.”  

Dursun Yaşa

    Kurtuluş Savaşı’nın  başlangıcı  sayılan  İzmir’in işgali Kuvayı Millîye  ruhunu tutuşturdu. İşgalden dört saat sonra Müftü Hulusi Efendi’nin girişimiyle Denizli ve Muğla'da, İzmir'in işgalini protesto amacıyla yapılan mitingler her yere yayıldı. Çeteler,  dernekler  kuruldu. Kongreler yapılarak, Türk milleti varlığını korumaya, haksızlığı Dünyaya duyurmaya çalıştı.

*

İzmir’in İşgaline karşı tepkiler gelecek yazıda…

  

 

 
Etiketler: 15, MAYIS, 1919…, İZMİR’İN, KARA, GÜNÜ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
18 Mayıs 2019
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
190 Okunma.
13 Nisan 2019
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 18 YAŞINDA
246 Okunma.
22 Mart 2019
İZMİR-KARABAĞLAR’DA KENTİN KIYISINDAKİ KADINLAR DEFİLESİ
440 Okunma.
10 Mart 2019
DÖNÜŞÜM MARDİN’İN TARİHİ DOKUSUNU BOZMAMALI
505 Okunma.
02 Mart 2019
KARABAĞLAR PROJE TANITIMINA BAKAN PAKDEMİRLİ DAMGA VURDU
566 Okunma.
07 Ocak 2019
I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ
5285 Okunma.
29 Aralık 2018
ENGELSİZ YÜREKLER İZMİR’DE MEHMET ÂKİF’İ ANDI
845 Okunma.
13 Aralık 2018
ADNAN AVUKA’NIN SERGİSİ İZMİR’DE MARDİN VUSLATI YAŞATTI
1667 Okunma.
26 Kasım 2018
İZMİR MARDİNLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ’NİN VEFASI
2469 Okunma.
12 Kasım 2018
UZAYDA YANKILANAN TEK SES E Z A N’ DIR!
2281 Okunma.
22 Ekim 2018
İZMİR’DE YEREL SEÇİMİ MARDİN HOŞGÖRÜSÜ KAZANDIRACAK
2302 Okunma.
28 Eylül 2018
ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN 69. YILDÖNÜMÜ İZMİR’DE KUTLANDI
2317 Okunma.
25 Ağustos 2018
MAZİDE KALANLAR
1306 Okunma.
11 Temmuz 2018
EBRU BAYBARA DEMİR'E SOSYAL MEDYADAN DESTEK OLALIM
4089 Okunma.
17 Haziran 2018
B A B A M
1447 Okunma.
09 Haziran 2018
İZMİR’DE BİR ARI KRALİÇE; C E Y D A
934 Okunma.
05 Haziran 2018
İZMİR’İN HOŞGÖRÜ RENGİ MARDİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
1578 Okunma.
13 Mayıs 2018
İZMİR KADINLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ/İZKAB
1006 Okunma.
12 Mayıs 2018
FRANSIZ, GEÇMİŞE DE FRANSIZ!
594 Okunma.
02 Mayıs 2018
SEÇİM STARTI, NEDEN İZMİR’DE VERİLDİ?
1291 Okunma.
27 Nisan 2018
AFRİN’DE DİRİLİŞ
656 Okunma.
17 Nisan 2018
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 17 YAŞINDA
726 Okunma.
13 Nisan 2018
Mİ’RAÇ
832 Okunma.
28 Mart 2018
ÇİN’İN ÜNLÜ SOPRANOSU DİLBER YUNUS’U DİNLERKEN
1270 Okunma.
14 Mart 2018
İZMİR KARABAĞLAR’DA GÜZEL ŞEYLER OLUYOR
1915 Okunma.
09 Mart 2018
İDÜ GÖRKEMLİ BİR TÖRENLE DÜNYA KADINLAR GÜNÜNÜ KUTLADI
1238 Okunma.
28 Şubat 2018
II.ABDÜLHAMİD HAN GÖKTEN İNDİ!
1308 Okunma.
19 Şubat 2018
ÇİN, YENİ YILI “MUTLU BAHAR BAYRAMI” GÖSTERİSİYLE İZMİR’DE BAŞLATTI
1740 Okunma.
17 Şubat 2018
I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119
1316 Okunma.
05 Şubat 2018
BİNİKİ YÜZ YILDIR ORTADOĞU COĞRAFYASINDAYIZ
1811 Okunma.
22 Aralık 2017
YILBAŞI’NIN TARİHÇESİ VE TÜRKLERDE AĞAÇ-GÜNEŞ KÜLTÜ
2802 Okunma.
29 Kasım 2017
RAVZA’DA YAKARIŞ
748 Okunma.
10 Kasım 2017
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI ŞİİRLER
1104 Okunma.
22 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ – 2 / MEDİNE-İ MÜNEVVERE
1014 Okunma.
03 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ-DAVET
986 Okunma.
21 Haziran 2017
KADİR GECESİ ve İBADETİ
951 Okunma.
18 Haziran 2017
BABAMIN MİRASI; ERDEM…
886 Okunma.
07 Nisan 2017
KÂZIM KARABEKİR MESELESİ
1259 Okunma.
26 Mart 2017
ULUSLARARASI ÇAKA BEY SEMPOZYUMU
1535 Okunma.
21 Mart 2017
NEVRUZ’UN GEÇMİŞİ
1347 Okunma.
15 Mart 2017
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ’NDE TASARIM YILDIZLARI DOĞUYOR
1054 Okunma.
01 Mart 2017
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
983 Okunma.
26 Şubat 2017
Ö.FARUK GÜLTAŞLI ŞEFLİĞİNDEKİ RÜŞTÜ ŞARDAĞ KONSERİ
1461 Okunma.
06 Ocak 2017
İZMİR KURTULUŞUN SEMBOLÜ
1322 Okunma.
05 Ocak 2017
VAZİYET-İ UMUMİYE MİLLÎ BİRLİĞİ GEREKTİRİYOR
1420 Okunma.
19 Aralık 2016
TÜRK YILMAZ
1133 Okunma.
19 Ekim 2016
PAŞAVAT ÇINARININ DÖKÜLEN YAPRAKLARI
5003 Okunma.
01 Ekim 2016
15 TEMMUZ DEMOKRASİ ve ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ
1084 Okunma.
11 Eylül 2016
“KUT”LU ÖNDER
1296 Okunma.
06 Ağustos 2016
B İ R O L A L I M
1158 Okunma.
18 Temmuz 2016
ORDU MİLLET NÖBETTE
2294 Okunma.
29 Nisan 2016
100. YILDÖNÜMÜNDE KÛT’ÜL AMARE SAVAŞI
1566 Okunma.
18 Mart 2016
ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915
1354 Okunma.
23 Şubat 2016
“MEZOPOTAMYA’DA İHANET EDEN, KUDÜS’TE HANÇERLENİR!”
1579 Okunma.
07 Ocak 2016
ATATÜRK’ÜN KOMŞULARLA İLİŞİKİSİ
1850 Okunma.
22 Aralık 2015
MEVLİD KANDİLİ
1653 Okunma.
03 Aralık 2015
KADIN HAKLARI
1412 Okunma.
26 Kasım 2015
ARTIK KELİMELERDE ŞAPKA ^ KULLANILACAK
1320 Okunma.
17 Kasım 2015
İLK TAMPON DEVLET GÜNEY DOĞU’DA KURULDU
1536 Okunma.
10 Kasım 2015
HATAY’IN DİYETİ ATATÜRK’ÜMÜZ
1695 Okunma.
07 Kasım 2015
ÂRİF MİLLET
1362 Okunma.
14 Eylül 2015
DİKKAT! 5. KOL YOĞUN FAALİYETTE…
1753 Okunma.
09 Eylül 2015
9 EYLÜL RUHU, TARİHİ TEKRARLATMAYACAK!
1098 Okunma.
25 Ağustos 2015
Yüreğim Kışlan
1526 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1285 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1051 Okunma.
18 Temmuz 2015
BİRLİĞİN HARCI BAYRAM
1282 Okunma.
19 Mayıs 2015
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
1733 Okunma.
07 Mayıs 2015
MARDİN’DE HIDRELLEZ YEMEĞİ
1543 Okunma.
01 Mayıs 2015
ÇOCUKLAR ATALARINI TANIDIKÇA, ÖZGÜVENLERİ ARTACAK
1904 Okunma.
25 Mart 2015
ÇANAKKALE SAVAŞLARI KRONOLOJİSİ
1512 Okunma.
24 Şubat 2015
CABER’DEKİ SÜLEYMAN ŞAH KİMDİR?
1740 Okunma.
04 Eylül 2014
BİRLİK ve BERABERLİĞİMİZİN ÇİMENTOSU SİVAS KONGRESİ...
2767 Okunma.
08 Temmuz 2014
I.DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ Ayten DİRİER
2276 Okunma.
29 Mayıs 2014
İSTANBUL FETHİNİN TÜRK VE DÜNYA TARİHİNDEKİ ÖNEMİ-4
2324 Okunma.
20 Mayıs 2014
ATATÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜ
2242 Okunma.
17 Nisan 2014
YENİ YAYINLAR - 2014
2165 Okunma.
13 Nisan 2014
147 yıllık İZMİR BELEDİYE BAŞKANLARI
2083 Okunma.
05 Nisan 2014
2014 YEREL SEÇİM MESAJI; BAĞIMSIZLIK KARAKTERİMDİR!
3570 Okunma.
22 Mart 2014
NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
2147 Okunma.
18 Mart 2014
ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ-18 MART 1915
1701 Okunma.
01 Mart 2014
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1763 Okunma.
12 Şubat 2014
ŞEHZADE MUSTAFA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
2373 Okunma.
25 Aralık 2013
KANUNÎ, ŞEHZADELERİNİ NEDEN BOĞDURDU?
2214 Okunma.
23 Aralık 2013
TÜRKOVİZYON TÜRK DÜNYASI ŞARKI YARIŞMASI
1629 Okunma.
02 Aralık 2013
İNOVASYON HAFTASI
1757 Okunma.
01 Aralık 2013
DURUN! DURUN BİRAZ…
2036 Okunma.
21 Kasım 2013
MARDİN’İN KURTULUŞU
4496 Okunma.
14 Kasım 2013
KERBEL’NIN AĞIDI, TAHILLARIN TÜRKÜSÜ AŞURE
3123 Okunma.
10 Kasım 2013
ATATÜRK'ÜN DEVRİMCİLİK ANLAYIŞI...
1561 Okunma.
11 Ekim 2013
İZMİR MUTFAĞIMDAN BAYRAM TATLILARI(10 ÇEŞİT)
1881 Okunma.
02 Ekim 2013
SEYYİD MÜKERREMEDDİN EMİR SULTAN
2769 Okunma.
28 Eylül 2013
MARDİN’DE BAHAR ve NERGİZİYE SALATASI
2411 Okunma.
09 Eylül 2013
Dokuz Eylül ve İzmirlilik ruhu
1458 Okunma.
05 Ağustos 2013
ADNAN AVUKA, İZMİR’DE MARDİN RÜZGÂRI ESTİRDİ
3781 Okunma.
30 Temmuz 2013
1 YAZAR * 1 KİTAP Ayten DİRİER
1902 Okunma.
25 Temmuz 2013
Mardin'de Bayram/Paskalya Çöreği : İKLİÇE
2196 Okunma.
Haber Yazılımı