Yazı Detayı
07 Ocak 2019 - Pazartesi 19:36 Bu yazı 5159 kez okundu
 
I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ
AYTEN DİRİER
mardintoplumsaldayanisma@hotmail.com
 
 

I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ

 

 

Tarih’in hiçbir döneminde bir araya gelmeyen

İngilizler, Fransızlar ve Ruslar;

220 yıldır mehter adımıyla gerileyen

Osmanlı İmparatorluğunu parçalamak için birleştiler.

*

     20.asır başlarında Batı Dünyası her alanda müreffeh bir durum yaşarken, siyasî alandaki İtilaf-İttifak kutuplaşması Dünyayı ikiye bölmüştü. 19.asır boyunca Sömürgelere giden yolun güvenliği için Rusya’nın Akdeniz’e inmesini önlemek amacıyla; Osmanlı İmparatorluğu’nun yanında yer alan Batılı Devletler, imparatorluğu parçalamaya karar verdiler. Ele geçirecekleri Boğazlarla, hem saflarına aldıkları Rusya’yı, hem de Orta Doğu’ya göz diken Almanları kendileri engelleyecekti.

 

      İmparatorluğun en uzun yüzyılını yaşadığı 19. asırda II.Abdülhamit Han izlediği denge siyasetiyle her iki tarafın emellerine set çektiyse de, 1909’da devrilmesiyle Batılı Devletler tezgahlarını uygulamaya koydular.  Osmanlıların onlara yanaşma istekleri bir bir engellenirken; Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın Devleti hem genişletmek, hem de düşmanlarına karşı koruyabilmek için kuvvetli bir müttefikle anlaşma ihtiyacını duyması, onu Almanya’nın kucağına itti.

 

   Şevket Süreyya Aydemir’in deyimiyle; “Yakın mazi artık kasvetli bir rüyaydı. Hakikat yalnız istikbaldeydi. Ve aradığımız su, orada önümüzde parlıyordu.”

 

    2 Ağustos 1914’te Sadrazam Talat Paşa ve Cavit Bey istemediği halde,  Enver Paşa’nın çabalarıyla gizli anlaşma ile Üçlü İttifak’a katılan Osmanlı İmparatorluğu; yorgun, bitkin, ekonomik ve malî yönden sıkıntılı, manevî yönden bunalımlı bir halde, kamuoyundan habersiz I.Dünya Savaşı’na girdi.

 

    I.Dünya Savaşı başladığında Osmanlı yöneticileri tarafsız olduklarını duyurup, Boğazlar yabancı savaş gemilerine kapatıldı.

    Genel Seferberlik/Cihad-ı Ekber ilan edilerek(2.8.2014), ardından Kapitülasyonlar tek taraflı olarak kaldırılıp, Mebusan Meclisi kapatıldı.

 

    Alman Sefiri Baron von Wangenheim çok kurnaz biriydi. İngilizlerin vermediği iki zırhlıya karşılık, Goben ve Breslau mizansenini düzenledi. Osmanlılar tarafından satın alınan iki gemi Yavuz ve Midilli adıyla, Osmanlı bayrağı çekilerek, komutan ve denizcileri değiştirilmeden Karadeniz’e gönderildi. Gemiler Rus limanları Sivastopol ve Odesa’ bombardıman edince, Rusya hemen Osmanlı İmp’luğuna savaş ilan etti. Bu olay Osmanlıların Savaşa  girmesinin görünürdeki nedenidir. Böylece Osmanlılar 17 Kasım 1914’te fiilen savaşa girdi.

                                    

I.D.S.OSMANLI CEPHELERİ

 

__________________________________

l                                                                         l

ANA Cepheler                                               YAN Cepheler

                           ____________________                                               -Galiçya

                          l                                       l                                              -Romanya

Taarruz Cepheleri     Savunma Cepheleri                                          -Makedonya

-Kafkasya                   -Çanakkale                                                        -İran

-Kanal(Mısır)             -Suriye-Filistin                   

                                         -Hicaz-Yemen

 

1-KAFKASYA CEPHESİ:

“Enver Paşa’yı;

siyasî hataları ve sosyal görüş darlığı,

askerî hatalarından daha önce yıkmıştır.”

General Levandevski 

*

Almanların isteği üzerine açılan bu cephe iki amaca yönelikti:

-Bakü ve Abadan petrollerini Ruslara kaptırmadan ele geçirmek.

-Kafkasya engelini aşarak Orta Asya Türkleriyle bağlantı kurup,   bütün Türklerin aynı bayrak altında birleştiği Turan hayalini gerçekleştirmek. Türkçülük akımı, Divan-ı Lügat’it Türk’ün bu dönemde bulunmasıyla palazlanmış, özellikle subaylar ve aydınlar arasında yayılmıştı.

    Kafkas Cephesi’nde mücadele, Rusların Doğu Anadolu’ya 1 Kasım 1914’te saldırmasıyla mücadele başlamıştır. 8-21 Kasım’da Ruslarla yapılan çarpışmadan bir sonuç alınmadı. Aralık 1914' te Enver Paşa'nın komuta ettiği 150.000 kişilik ordu, bölgede erken bastıran kış mevsimi şartları düşünülmeden ince giysilerle cepheye gönderildi. Enver Paşa komutasında 3.Türk Ordusu Sarıkamış yönünde taarruza geçirildi. 21 Aralık-4 Ocak tarihleri arasında askerlerin 90.000(28.000’i şehit) yakın bölümü düşmanla savaşmadan; ulaşım yetersizliği, hastalık, açlık ve şiddetli soğuklardan Allahüekber dağlarında donarak öldü.

    Durumdan yararlanan Ruslar; 1915 İlkbaharında Sarıkamış üzerinden Erzurum’a doğru ilerleyip; Erzurum, Muş, Bitlis, Trabzon ve Erzincan'ı ele geçirdi. Ruslarla birlikte Anadolu’ya gelen Ermeniler, Anadolu’daki Ermenilerle birleşerek Van’da isyan cıkardılar. Bundan yararlanan Ruslar Van ve Malazgirt’i ele geçirdiler.

    Ermeniler Türk askeri birliklerine saldırıp, iki ateş arasında bırakınca, Osmanlı yöneticileri Almanların telkiniyle, 1915  Nisan’ında  Tehcir (zorunlu göç ettirme) kanununu çıkardı. Doğu Anadolu’daki Ermeniler, Suriye ve Lübnan bölgelerine göç ettirildi.

    Çanakkale zaferinden sonra bu cepheye atanan Mustafa Kemal, 1916 yılında Muş ve Bitlis'i Ruslar’dan kurtardı.

    Ekim 1917’de Rusya’da ihtilâl çıkınca, yeni Bolşevik Hükûmeti 16 Aralık’ta Osmanlı Devleti ile mütareke yaptı.

    1918 yılında Brest Litovsky Antlaşması ile savaştan çekilen Ruslar;  Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devletine bıraktı. Kafkas Cephesinde savaş kaybedildiği halde, Osmanlılar son zafer antlaşmasını imzalayıp, toprak kazandı.

    Diğer cephelerde ise; Çanakkale ve Kût’ül Amare gibi büyük zaferleri kazandığı halde yenik ayrılarak, 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi ile İtilâf Devletlerine teslim oldu.

    Doğu sınırımız I.TBMM.Hükûmeti döneminde; Ermenistan ile Gümrü(2 Aralık 1920), Ruslarla Moskova (16 Mart 1921) ve Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Sovyet Rusya temsilcileri ile Kars(21 Ekim 1921 anlaşmaları ile bugünkü haliyle çizildi.

 

NOT: Konu ile ilgili detaylı bilgiyi baskıya hazırlanan aşağıdaki kitabımda bulabilirsiniz.

I.DÜNYA SAVAŞI’NIN SERENCAMI&ÇANAKKALE

 

 

Ayten DİRİER

 

 
Etiketler: I.DÜNYA, SAVAŞI, ve, KAFKASYA, CEPHESİ, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
10 Mart 2019
DÖNÜŞÜM MARDİN’İN TARİHİ DOKUSUNU BOZMAMALI
299 Okunma.
02 Mart 2019
KARABAĞLAR PROJE TANITIMINA BAKAN PAKDEMİRLİ DAMGA VURDU
416 Okunma.
29 Aralık 2018
ENGELSİZ YÜREKLER İZMİR’DE MEHMET ÂKİF’İ ANDI
769 Okunma.
13 Aralık 2018
ADNAN AVUKA’NIN SERGİSİ İZMİR’DE MARDİN VUSLATI YAŞATTI
1585 Okunma.
26 Kasım 2018
İZMİR MARDİNLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ’NİN VEFASI
2386 Okunma.
12 Kasım 2018
UZAYDA YANKILANAN TEK SES E Z A N’ DIR!
2210 Okunma.
22 Ekim 2018
İZMİR’DE YEREL SEÇİMİ MARDİN HOŞGÖRÜSÜ KAZANDIRACAK
2182 Okunma.
28 Eylül 2018
ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN 69. YILDÖNÜMÜ İZMİR’DE KUTLANDI
2245 Okunma.
25 Ağustos 2018
MAZİDE KALANLAR
1218 Okunma.
11 Temmuz 2018
EBRU BAYBARA DEMİR'E SOSYAL MEDYADAN DESTEK OLALIM
3982 Okunma.
17 Haziran 2018
B A B A M
1348 Okunma.
09 Haziran 2018
İZMİR’DE BİR ARI KRALİÇE; C E Y D A
842 Okunma.
05 Haziran 2018
İZMİR’İN HOŞGÖRÜ RENGİ MARDİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
1465 Okunma.
13 Mayıs 2018
İZMİR KADINLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ/İZKAB
887 Okunma.
12 Mayıs 2018
FRANSIZ, GEÇMİŞE DE FRANSIZ!
536 Okunma.
02 Mayıs 2018
SEÇİM STARTI, NEDEN İZMİR’DE VERİLDİ?
1207 Okunma.
27 Nisan 2018
AFRİN’DE DİRİLİŞ
584 Okunma.
17 Nisan 2018
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 17 YAŞINDA
658 Okunma.
13 Nisan 2018
Mİ’RAÇ
764 Okunma.
28 Mart 2018
ÇİN’İN ÜNLÜ SOPRANOSU DİLBER YUNUS’U DİNLERKEN
1199 Okunma.
14 Mart 2018
İZMİR KARABAĞLAR’DA GÜZEL ŞEYLER OLUYOR
1847 Okunma.
09 Mart 2018
İDÜ GÖRKEMLİ BİR TÖRENLE DÜNYA KADINLAR GÜNÜNÜ KUTLADI
1160 Okunma.
28 Şubat 2018
II.ABDÜLHAMİD HAN GÖKTEN İNDİ!
1234 Okunma.
19 Şubat 2018
ÇİN, YENİ YILI “MUTLU BAHAR BAYRAMI” GÖSTERİSİYLE İZMİR’DE BAŞLATTI
1662 Okunma.
17 Şubat 2018
I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119
1192 Okunma.
05 Şubat 2018
BİNİKİ YÜZ YILDIR ORTADOĞU COĞRAFYASINDAYIZ
1726 Okunma.
22 Aralık 2017
YILBAŞI’NIN TARİHÇESİ VE TÜRKLERDE AĞAÇ-GÜNEŞ KÜLTÜ
2714 Okunma.
29 Kasım 2017
RAVZA’DA YAKARIŞ
683 Okunma.
10 Kasım 2017
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI ŞİİRLER
1016 Okunma.
22 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ – 2 / MEDİNE-İ MÜNEVVERE
944 Okunma.
03 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ-DAVET
921 Okunma.
21 Haziran 2017
KADİR GECESİ ve İBADETİ
889 Okunma.
18 Haziran 2017
BABAMIN MİRASI; ERDEM…
825 Okunma.
07 Nisan 2017
KÂZIM KARABEKİR MESELESİ
1193 Okunma.
26 Mart 2017
ULUSLARARASI ÇAKA BEY SEMPOZYUMU
1458 Okunma.
21 Mart 2017
NEVRUZ’UN GEÇMİŞİ
1287 Okunma.
15 Mart 2017
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ’NDE TASARIM YILDIZLARI DOĞUYOR
984 Okunma.
01 Mart 2017
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
914 Okunma.
26 Şubat 2017
Ö.FARUK GÜLTAŞLI ŞEFLİĞİNDEKİ RÜŞTÜ ŞARDAĞ KONSERİ
1383 Okunma.
06 Ocak 2017
İZMİR KURTULUŞUN SEMBOLÜ
1264 Okunma.
05 Ocak 2017
VAZİYET-İ UMUMİYE MİLLÎ BİRLİĞİ GEREKTİRİYOR
1367 Okunma.
19 Aralık 2016
TÜRK YILMAZ
1079 Okunma.
19 Ekim 2016
PAŞAVAT ÇINARININ DÖKÜLEN YAPRAKLARI
4905 Okunma.
01 Ekim 2016
15 TEMMUZ DEMOKRASİ ve ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ
1028 Okunma.
11 Eylül 2016
“KUT”LU ÖNDER
1218 Okunma.
06 Ağustos 2016
B İ R O L A L I M
1105 Okunma.
18 Temmuz 2016
ORDU MİLLET NÖBETTE
2247 Okunma.
29 Nisan 2016
100. YILDÖNÜMÜNDE KÛT’ÜL AMARE SAVAŞI
1466 Okunma.
18 Mart 2016
ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915
1286 Okunma.
23 Şubat 2016
“MEZOPOTAMYA’DA İHANET EDEN, KUDÜS’TE HANÇERLENİR!”
1501 Okunma.
07 Ocak 2016
ATATÜRK’ÜN KOMŞULARLA İLİŞİKİSİ
1793 Okunma.
22 Aralık 2015
MEVLİD KANDİLİ
1568 Okunma.
03 Aralık 2015
KADIN HAKLARI
1352 Okunma.
26 Kasım 2015
ARTIK KELİMELERDE ŞAPKA ^ KULLANILACAK
1266 Okunma.
17 Kasım 2015
İLK TAMPON DEVLET GÜNEY DOĞU’DA KURULDU
1477 Okunma.
10 Kasım 2015
HATAY’IN DİYETİ ATATÜRK’ÜMÜZ
1635 Okunma.
07 Kasım 2015
ÂRİF MİLLET
1301 Okunma.
14 Eylül 2015
DİKKAT! 5. KOL YOĞUN FAALİYETTE…
1692 Okunma.
09 Eylül 2015
9 EYLÜL RUHU, TARİHİ TEKRARLATMAYACAK!
1047 Okunma.
25 Ağustos 2015
Yüreğim Kışlan
1474 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1238 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
990 Okunma.
18 Temmuz 2015
BİRLİĞİN HARCI BAYRAM
1223 Okunma.
19 Mayıs 2015
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
1673 Okunma.
07 Mayıs 2015
MARDİN’DE HIDRELLEZ YEMEĞİ
1492 Okunma.
01 Mayıs 2015
ÇOCUKLAR ATALARINI TANIDIKÇA, ÖZGÜVENLERİ ARTACAK
1845 Okunma.
25 Mart 2015
ÇANAKKALE SAVAŞLARI KRONOLOJİSİ
1429 Okunma.
24 Şubat 2015
CABER’DEKİ SÜLEYMAN ŞAH KİMDİR?
1684 Okunma.
04 Eylül 2014
BİRLİK ve BERABERLİĞİMİZİN ÇİMENTOSU SİVAS KONGRESİ...
2721 Okunma.
08 Temmuz 2014
I.DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ Ayten DİRİER
2205 Okunma.
29 Mayıs 2014
İSTANBUL FETHİNİN TÜRK VE DÜNYA TARİHİNDEKİ ÖNEMİ-4
2269 Okunma.
20 Mayıs 2014
ATATÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜ
2161 Okunma.
17 Nisan 2014
YENİ YAYINLAR - 2014
2103 Okunma.
13 Nisan 2014
147 yıllık İZMİR BELEDİYE BAŞKANLARI
2011 Okunma.
05 Nisan 2014
2014 YEREL SEÇİM MESAJI; BAĞIMSIZLIK KARAKTERİMDİR!
3401 Okunma.
22 Mart 2014
NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
2063 Okunma.
18 Mart 2014
ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ-18 MART 1915
1643 Okunma.
01 Mart 2014
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1709 Okunma.
12 Şubat 2014
ŞEHZADE MUSTAFA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
2306 Okunma.
25 Aralık 2013
KANUNÎ, ŞEHZADELERİNİ NEDEN BOĞDURDU?
2158 Okunma.
23 Aralık 2013
TÜRKOVİZYON TÜRK DÜNYASI ŞARKI YARIŞMASI
1569 Okunma.
02 Aralık 2013
İNOVASYON HAFTASI
1697 Okunma.
01 Aralık 2013
DURUN! DURUN BİRAZ…
1963 Okunma.
21 Kasım 2013
MARDİN’İN KURTULUŞU
4127 Okunma.
14 Kasım 2013
KERBEL’NIN AĞIDI, TAHILLARIN TÜRKÜSÜ AŞURE
3063 Okunma.
10 Kasım 2013
ATATÜRK'ÜN DEVRİMCİLİK ANLAYIŞI...
1515 Okunma.
11 Ekim 2013
İZMİR MUTFAĞIMDAN BAYRAM TATLILARI(10 ÇEŞİT)
1825 Okunma.
02 Ekim 2013
SEYYİD MÜKERREMEDDİN EMİR SULTAN
2592 Okunma.
28 Eylül 2013
MARDİN’DE BAHAR ve NERGİZİYE SALATASI
2333 Okunma.
09 Eylül 2013
Dokuz Eylül ve İzmirlilik ruhu
1402 Okunma.
05 Ağustos 2013
ADNAN AVUKA, İZMİR’DE MARDİN RÜZGÂRI ESTİRDİ
3675 Okunma.
30 Temmuz 2013
1 YAZAR * 1 KİTAP Ayten DİRİER
1856 Okunma.
25 Temmuz 2013
Mardin'de Bayram/Paskalya Çöreği : İKLİÇE
2127 Okunma.
Haber Yazılımı