Yazı Detayı
07 Ocak 2019 - Pazartesi 19:36 Bu yazı 393 kez okundu
 
I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ
AYTEN DİRİER
mardintoplumsaldayanisma@hotmail.com
 
 

I.DÜNYA SAVAŞI ve KAFKASYA CEPHESİ

 

 

Tarih’in hiçbir döneminde bir araya gelmeyen

İngilizler, Fransızlar ve Ruslar;

220 yıldır mehter adımıyla gerileyen

Osmanlı İmparatorluğunu parçalamak için birleştiler.

*

     20.asır başlarında Batı Dünyası her alanda müreffeh bir durum yaşarken, siyasî alandaki İtilaf-İttifak kutuplaşması Dünyayı ikiye bölmüştü. 19.asır boyunca Sömürgelere giden yolun güvenliği için Rusya’nın Akdeniz’e inmesini önlemek amacıyla; Osmanlı İmparatorluğu’nun yanında yer alan Batılı Devletler, imparatorluğu parçalamaya karar verdiler. Ele geçirecekleri Boğazlarla, hem saflarına aldıkları Rusya’yı, hem de Orta Doğu’ya göz diken Almanları kendileri engelleyecekti.

 

      İmparatorluğun en uzun yüzyılını yaşadığı 19. asırda II.Abdülhamit Han izlediği denge siyasetiyle her iki tarafın emellerine set çektiyse de, 1909’da devrilmesiyle Batılı Devletler tezgahlarını uygulamaya koydular.  Osmanlıların onlara yanaşma istekleri bir bir engellenirken; Harbiye Nazırı Enver Paşa’nın Devleti hem genişletmek, hem de düşmanlarına karşı koruyabilmek için kuvvetli bir müttefikle anlaşma ihtiyacını duyması, onu Almanya’nın kucağına itti.

 

   Şevket Süreyya Aydemir’in deyimiyle; “Yakın mazi artık kasvetli bir rüyaydı. Hakikat yalnız istikbaldeydi. Ve aradığımız su, orada önümüzde parlıyordu.”

 

    2 Ağustos 1914’te Sadrazam Talat Paşa ve Cavit Bey istemediği halde,  Enver Paşa’nın çabalarıyla gizli anlaşma ile Üçlü İttifak’a katılan Osmanlı İmparatorluğu; yorgun, bitkin, ekonomik ve malî yönden sıkıntılı, manevî yönden bunalımlı bir halde, kamuoyundan habersiz I.Dünya Savaşı’na girdi.

 

    I.Dünya Savaşı başladığında Osmanlı yöneticileri tarafsız olduklarını duyurup, Boğazlar yabancı savaş gemilerine kapatıldı.

    Genel Seferberlik/Cihad-ı Ekber ilan edilerek(2.8.2014), ardından Kapitülasyonlar tek taraflı olarak kaldırılıp, Mebusan Meclisi kapatıldı.

 

    Alman Sefiri Baron von Wangenheim çok kurnaz biriydi. İngilizlerin vermediği iki zırhlıya karşılık, Goben ve Breslau mizansenini düzenledi. Osmanlılar tarafından satın alınan iki gemi Yavuz ve Midilli adıyla, Osmanlı bayrağı çekilerek, komutan ve denizcileri değiştirilmeden Karadeniz’e gönderildi. Gemiler Rus limanları Sivastopol ve Odesa’ bombardıman edince, Rusya hemen Osmanlı İmp’luğuna savaş ilan etti. Bu olay Osmanlıların Savaşa  girmesinin görünürdeki nedenidir. Böylece Osmanlılar 17 Kasım 1914’te fiilen savaşa girdi.

                                    

I.D.S.OSMANLI CEPHELERİ

 

__________________________________

l                                                                         l

ANA Cepheler                                               YAN Cepheler

                           ____________________                                               -Galiçya

                          l                                       l                                              -Romanya

Taarruz Cepheleri     Savunma Cepheleri                                          -Makedonya

-Kafkasya                   -Çanakkale                                                        -İran

-Kanal(Mısır)             -Suriye-Filistin                   

                                         -Hicaz-Yemen

 

1-KAFKASYA CEPHESİ:

“Enver Paşa’yı;

siyasî hataları ve sosyal görüş darlığı,

askerî hatalarından daha önce yıkmıştır.”

General Levandevski 

*

Almanların isteği üzerine açılan bu cephe iki amaca yönelikti:

-Bakü ve Abadan petrollerini Ruslara kaptırmadan ele geçirmek.

-Kafkasya engelini aşarak Orta Asya Türkleriyle bağlantı kurup,   bütün Türklerin aynı bayrak altında birleştiği Turan hayalini gerçekleştirmek. Türkçülük akımı, Divan-ı Lügat’it Türk’ün bu dönemde bulunmasıyla palazlanmış, özellikle subaylar ve aydınlar arasında yayılmıştı.

    Kafkas Cephesi’nde mücadele, Rusların Doğu Anadolu’ya 1 Kasım 1914’te saldırmasıyla mücadele başlamıştır. 8-21 Kasım’da Ruslarla yapılan çarpışmadan bir sonuç alınmadı. Aralık 1914' te Enver Paşa'nın komuta ettiği 150.000 kişilik ordu, bölgede erken bastıran kış mevsimi şartları düşünülmeden ince giysilerle cepheye gönderildi. Enver Paşa komutasında 3.Türk Ordusu Sarıkamış yönünde taarruza geçirildi. 21 Aralık-4 Ocak tarihleri arasında askerlerin 90.000(28.000’i şehit) yakın bölümü düşmanla savaşmadan; ulaşım yetersizliği, hastalık, açlık ve şiddetli soğuklardan Allahüekber dağlarında donarak öldü.

    Durumdan yararlanan Ruslar; 1915 İlkbaharında Sarıkamış üzerinden Erzurum’a doğru ilerleyip; Erzurum, Muş, Bitlis, Trabzon ve Erzincan'ı ele geçirdi. Ruslarla birlikte Anadolu’ya gelen Ermeniler, Anadolu’daki Ermenilerle birleşerek Van’da isyan cıkardılar. Bundan yararlanan Ruslar Van ve Malazgirt’i ele geçirdiler.

    Ermeniler Türk askeri birliklerine saldırıp, iki ateş arasında bırakınca, Osmanlı yöneticileri Almanların telkiniyle, 1915  Nisan’ında  Tehcir (zorunlu göç ettirme) kanununu çıkardı. Doğu Anadolu’daki Ermeniler, Suriye ve Lübnan bölgelerine göç ettirildi.

    Çanakkale zaferinden sonra bu cepheye atanan Mustafa Kemal, 1916 yılında Muş ve Bitlis'i Ruslar’dan kurtardı.

    Ekim 1917’de Rusya’da ihtilâl çıkınca, yeni Bolşevik Hükûmeti 16 Aralık’ta Osmanlı Devleti ile mütareke yaptı.

    1918 yılında Brest Litovsky Antlaşması ile savaştan çekilen Ruslar;  Kars, Ardahan ve Batum’u Osmanlı Devletine bıraktı. Kafkas Cephesinde savaş kaybedildiği halde, Osmanlılar son zafer antlaşmasını imzalayıp, toprak kazandı.

    Diğer cephelerde ise; Çanakkale ve Kût’ül Amare gibi büyük zaferleri kazandığı halde yenik ayrılarak, 30 Ekim 1918 Mondros Ateşkesi ile İtilâf Devletlerine teslim oldu.

    Doğu sınırımız I.TBMM.Hükûmeti döneminde; Ermenistan ile Gümrü(2 Aralık 1920), Ruslarla Moskova (16 Mart 1921) ve Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Sovyet Rusya temsilcileri ile Kars(21 Ekim 1921 anlaşmaları ile bugünkü haliyle çizildi.

 

NOT: Konu ile ilgili detaylı bilgiyi baskıya hazırlanan aşağıdaki kitabımda bulabilirsiniz.

I.DÜNYA SAVAŞI’NIN SERENCAMI&ÇANAKKALE

 

 

Ayten DİRİER

 

 
Etiketler: I.DÜNYA, SAVAŞI, ve, KAFKASYA, CEPHESİ, ,
Yorumlar
Yazarın Diğer Yazıları
29 Aralık 2018
ENGELSİZ YÜREKLER İZMİR’DE MEHMET ÂKİF’İ ANDI
652 Okunma.
13 Aralık 2018
ADNAN AVUKA’NIN SERGİSİ İZMİR’DE MARDİN VUSLATI YAŞATTI
1442 Okunma.
26 Kasım 2018
İZMİR MARDİNLİ GENÇ İŞADAMLARI DERNEĞİ’NİN VEFASI
2276 Okunma.
12 Kasım 2018
UZAYDA YANKILANAN TEK SES E Z A N’ DIR!
2113 Okunma.
22 Ekim 2018
İZMİR’DE YEREL SEÇİMİ MARDİN HOŞGÖRÜSÜ KAZANDIRACAK
2038 Okunma.
28 Eylül 2018
ÇİN HALK CUMHURİYETİ’NİN 69. YILDÖNÜMÜ İZMİR’DE KUTLANDI
2161 Okunma.
25 Ağustos 2018
MAZİDE KALANLAR
1091 Okunma.
11 Temmuz 2018
EBRU BAYBARA DEMİR'E SOSYAL MEDYADAN DESTEK OLALIM
3861 Okunma.
17 Haziran 2018
B A B A M
1246 Okunma.
09 Haziran 2018
İZMİR’DE BİR ARI KRALİÇE; C E Y D A
742 Okunma.
05 Haziran 2018
İZMİR’İN HOŞGÖRÜ RENGİ MARDİN SİVİL TOPLUM KURULUŞLARI
1285 Okunma.
13 Mayıs 2018
İZMİR KADINLAR BİRLİĞİ DERNEĞİ/İZKAB
748 Okunma.
12 Mayıs 2018
FRANSIZ, GEÇMİŞE DE FRANSIZ!
454 Okunma.
02 Mayıs 2018
SEÇİM STARTI, NEDEN İZMİR’DE VERİLDİ?
1106 Okunma.
27 Nisan 2018
AFRİN’DE DİRİLİŞ
502 Okunma.
17 Nisan 2018
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ 17 YAŞINDA
581 Okunma.
13 Nisan 2018
Mİ’RAÇ
686 Okunma.
28 Mart 2018
ÇİN’İN ÜNLÜ SOPRANOSU DİLBER YUNUS’U DİNLERKEN
1120 Okunma.
14 Mart 2018
İZMİR KARABAĞLAR’DA GÜZEL ŞEYLER OLUYOR
1766 Okunma.
09 Mart 2018
İDÜ GÖRKEMLİ BİR TÖRENLE DÜNYA KADINLAR GÜNÜNÜ KUTLADI
1059 Okunma.
28 Şubat 2018
II.ABDÜLHAMİD HAN GÖKTEN İNDİ!
1144 Okunma.
19 Şubat 2018
ÇİN, YENİ YILI “MUTLU BAHAR BAYRAMI” GÖSTERİSİYLE İZMİR’DE BAŞLATTI
1572 Okunma.
17 Şubat 2018
I.AFRİN SAVAŞI ve ÖNEMİ-1119
1049 Okunma.
05 Şubat 2018
BİNİKİ YÜZ YILDIR ORTADOĞU COĞRAFYASINDAYIZ
1624 Okunma.
22 Aralık 2017
YILBAŞI’NIN TARİHÇESİ VE TÜRKLERDE AĞAÇ-GÜNEŞ KÜLTÜ
2594 Okunma.
29 Kasım 2017
RAVZA’DA YAKARIŞ
608 Okunma.
10 Kasım 2017
ATATÜRK’ÜN YAZDIĞI ŞİİRLER
896 Okunma.
22 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ – 2 / MEDİNE-İ MÜNEVVERE
861 Okunma.
03 Ekim 2017
HAC GÜNCESİ-DAVET
824 Okunma.
21 Haziran 2017
KADİR GECESİ ve İBADETİ
815 Okunma.
18 Haziran 2017
BABAMIN MİRASI; ERDEM…
740 Okunma.
07 Nisan 2017
KÂZIM KARABEKİR MESELESİ
1116 Okunma.
26 Mart 2017
ULUSLARARASI ÇAKA BEY SEMPOZYUMU
1355 Okunma.
21 Mart 2017
NEVRUZ’UN GEÇMİŞİ
1209 Okunma.
15 Mart 2017
İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ’NDE TASARIM YILDIZLARI DOĞUYOR
920 Okunma.
01 Mart 2017
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
831 Okunma.
26 Şubat 2017
Ö.FARUK GÜLTAŞLI ŞEFLİĞİNDEKİ RÜŞTÜ ŞARDAĞ KONSERİ
1305 Okunma.
06 Ocak 2017
İZMİR KURTULUŞUN SEMBOLÜ
1192 Okunma.
05 Ocak 2017
VAZİYET-İ UMUMİYE MİLLÎ BİRLİĞİ GEREKTİRİYOR
1297 Okunma.
19 Aralık 2016
TÜRK YILMAZ
1013 Okunma.
19 Ekim 2016
PAŞAVAT ÇINARININ DÖKÜLEN YAPRAKLARI
4790 Okunma.
01 Ekim 2016
15 TEMMUZ DEMOKRASİ ve ÖZGÜRLÜK TÜRKÜSÜ
954 Okunma.
11 Eylül 2016
“KUT”LU ÖNDER
1138 Okunma.
06 Ağustos 2016
B İ R O L A L I M
1039 Okunma.
18 Temmuz 2016
ORDU MİLLET NÖBETTE
2182 Okunma.
29 Nisan 2016
100. YILDÖNÜMÜNDE KÛT’ÜL AMARE SAVAŞI
1391 Okunma.
18 Mart 2016
ÇANAKKALE DENİZ SAVAŞI-18 MART 1915
1217 Okunma.
23 Şubat 2016
“MEZOPOTAMYA’DA İHANET EDEN, KUDÜS’TE HANÇERLENİR!”
1424 Okunma.
07 Ocak 2016
ATATÜRK’ÜN KOMŞULARLA İLİŞİKİSİ
1736 Okunma.
22 Aralık 2015
MEVLİD KANDİLİ
1496 Okunma.
03 Aralık 2015
KADIN HAKLARI
1284 Okunma.
26 Kasım 2015
ARTIK KELİMELERDE ŞAPKA ^ KULLANILACAK
1204 Okunma.
17 Kasım 2015
İLK TAMPON DEVLET GÜNEY DOĞU’DA KURULDU
1392 Okunma.
10 Kasım 2015
HATAY’IN DİYETİ ATATÜRK’ÜMÜZ
1571 Okunma.
07 Kasım 2015
ÂRİF MİLLET
1211 Okunma.
14 Eylül 2015
DİKKAT! 5. KOL YOĞUN FAALİYETTE…
1617 Okunma.
09 Eylül 2015
9 EYLÜL RUHU, TARİHİ TEKRARLATMAYACAK!
980 Okunma.
25 Ağustos 2015
Yüreğim Kışlan
1410 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
1163 Okunma.
03 Ağustos 2015
Güneş yanığına önlem.
921 Okunma.
18 Temmuz 2015
BİRLİĞİN HARCI BAYRAM
1171 Okunma.
19 Mayıs 2015
19 MAYIS’IN ÖNEMİ
1616 Okunma.
07 Mayıs 2015
MARDİN’DE HIDRELLEZ YEMEĞİ
1430 Okunma.
01 Mayıs 2015
ÇOCUKLAR ATALARINI TANIDIKÇA, ÖZGÜVENLERİ ARTACAK
1761 Okunma.
25 Mart 2015
ÇANAKKALE SAVAŞLARI KRONOLOJİSİ
1340 Okunma.
24 Şubat 2015
CABER’DEKİ SÜLEYMAN ŞAH KİMDİR?
1609 Okunma.
04 Eylül 2014
BİRLİK ve BERABERLİĞİMİZİN ÇİMENTOSU SİVAS KONGRESİ...
2675 Okunma.
08 Temmuz 2014
I.DÜNYA SAVAŞI’NIN NEDENLERİ Ayten DİRİER
2131 Okunma.
29 Mayıs 2014
İSTANBUL FETHİNİN TÜRK VE DÜNYA TARİHİNDEKİ ÖNEMİ-4
2180 Okunma.
20 Mayıs 2014
ATATÜRK’ÜN BAĞIMSIZLIK HAREKETLERİNDEKİ ÖNCÜLÜĞÜ
2081 Okunma.
17 Nisan 2014
YENİ YAYINLAR - 2014
2034 Okunma.
13 Nisan 2014
147 yıllık İZMİR BELEDİYE BAŞKANLARI
1945 Okunma.
05 Nisan 2014
2014 YEREL SEÇİM MESAJI; BAĞIMSIZLIK KARAKTERİMDİR!
3249 Okunma.
22 Mart 2014
NEVRUZ KİMİN BAYRAMI?
1983 Okunma.
18 Mart 2014
ÇANAKKALE DENİZ ZAFERİ-18 MART 1915
1567 Okunma.
01 Mart 2014
HOCALI KATLİAMI, AZERBAYCAN BAĞIMSIZLIĞININ DİYETİ,,,
1627 Okunma.
12 Şubat 2014
ŞEHZADE MUSTAFA NASIL ÖLDÜRÜLDÜ?
2235 Okunma.
25 Aralık 2013
KANUNÎ, ŞEHZADELERİNİ NEDEN BOĞDURDU?
2085 Okunma.
23 Aralık 2013
TÜRKOVİZYON TÜRK DÜNYASI ŞARKI YARIŞMASI
1505 Okunma.
02 Aralık 2013
İNOVASYON HAFTASI
1613 Okunma.
01 Aralık 2013
DURUN! DURUN BİRAZ…
1879 Okunma.
21 Kasım 2013
MARDİN’İN KURTULUŞU
3777 Okunma.
14 Kasım 2013
KERBEL’NIN AĞIDI, TAHILLARIN TÜRKÜSÜ AŞURE
2989 Okunma.
10 Kasım 2013
ATATÜRK'ÜN DEVRİMCİLİK ANLAYIŞI...
1472 Okunma.
11 Ekim 2013
İZMİR MUTFAĞIMDAN BAYRAM TATLILARI(10 ÇEŞİT)
1763 Okunma.
02 Ekim 2013
SEYYİD MÜKERREMEDDİN EMİR SULTAN
2446 Okunma.
28 Eylül 2013
MARDİN’DE BAHAR ve NERGİZİYE SALATASI
2246 Okunma.
09 Eylül 2013
Dokuz Eylül ve İzmirlilik ruhu
1329 Okunma.
05 Ağustos 2013
ADNAN AVUKA, İZMİR’DE MARDİN RÜZGÂRI ESTİRDİ
3551 Okunma.
30 Temmuz 2013
1 YAZAR * 1 KİTAP Ayten DİRİER
1793 Okunma.
25 Temmuz 2013
Mardin'de Bayram/Paskalya Çöreği : İKLİÇE
2050 Okunma.
Haber Yazılımı