DOĞAN BEKİN ÇOCUK ADALET SİTEMİNDE YAŞANAN SORUNLARI TBMM'YE TAŞIDI

YRP Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili  Doğan Bekin Çocuk adalet sisteminde yaşanan sorunlara yönelik yazılı soru önergesini   TBMM Başkanlığına sundu.

Doğan BEKİN

İstanbul Milletvekili

TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA

Aşağıdaki sorularımın T.C. Adalet Bakanı Sn. Akın GÜRLEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa’nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96’ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. 17.03.2026

                                                                                                               Doğan BEKİN

                                                                                                          İstanbul Milletvekili

Toplum, mevcut koşullara göre sürekli değişim ve gelişim içerisindedir. Bu değişim ve gelişime paralel olarak kurallar değiştiğinden suç olgusunda da farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Çocuk suçluluğu veya suça karışması, genelde ruhsal, zihinsel ve fiziksel yönden tam bir olgunluğa erişmemiş, ahlaki ve manevi değerlerin tam olarak benimsetilmediği, yoksulluğun baş gösterdiği, toplum içindeki rol ve görevlerini henüz kavrayamamış çocuklarda karşımıza çıkmaktadır. Ergenlik çağının getirdiği dengesizliğin bilgi ve deneyim eksikliği ve yaşanan yoksulluk ile birleşmesi sonucu, çocukların sosyal normlara uyum göstermesini büyük ölçüde zorlaşmaktadır. Toplumun belirlediği normlara karşı olumlu bir yaklaşım olmadığı durumlarda da çocukların kolayca suça yöneldikleri gibi suça yönlendirilmelerinin de kolaylaştığı görülmektedir. Ancak şu çok iyi bilinmelidir ki “suçlu çocuk yoktur, suça itilmiş çocuk vardır” sözü doğru ve yerinde bir tespittir. Toplum için suça sürüklenen çocukların korunması, rehabilite edilmesi ve onları tekrar topluma kazandırmayı hedefleyen çocuk adalet sisteminin tahsis edilmesi büyük önem taşımaktadır. 

Türkiye, Avrupa Konseyi’nin verilerine göre cezaevlerinde en fazla tutuklu ve hükümlü bulunduran ülke statüsünde yer almaktadır. TÜİK’in son verilerine göre, Türkiye’de, toplam 304.956 kapasiteli 403 hapishanede 412.991 tutuklu bulunmaktadır. Bu tutukluların 114.418  açık, 298.573’ü ise kapalı ceza infaz kurumlarında kalmaktadır. Hapishanelerde 4.666 çocuk tutulmaktadır. Bu çocuk mahkumların 478’i açık ceza infaz kurumlarında, 4.188’i ise kapalı ceza infaz kurumlarında tutulmaktadır. Adalet Bakanlığı’nın son bir yılda uygulamaya koyduğu sistem, çocuk yaştaki tutuklu ve hükümlülerin artık kapalı cezaevlerindeki çocuk bloklarında değil, yalnızca açık çocuk cezaevlerinde tutulmasını öngörmektedir. Ancak bu durum uygulamada mümkün görülmemektedir. Çünkü açık çocuk cezaevleri Türkiye genelinde yeterince yaygın değildir. Doğu ve Güneydoğu Anadolu’da bu kapasite son derece sınırlıdır.  Özellikle hükümlü çocuklar, ailelerinin bulunduğu kentten başka kentteki cezaevlerine gönderilmektedirler. Çocuğu tutuklanan bir aile zaten hayatının en zor dönemlerinden birini yaşamaktadır. Buna bir de yüzlerce kilometrelik yolculuklar, şehirler arası masraflar ve maddi imkânsızlıklar eklenmektedir. Pek çok aile, imkânsızlıklar nedeniyle çocuklarını aylarca görememektedir. Bu tablo hem çocuklar hem de aileleri açısından ağır bir psikolojik ve sosyal yük oluşturmaktadır.

Bu bağlamda;

1-Son beş yıl içerisinde il ve yıl bazında cezaevinde bulunan tutuklu çocuk sayısı kaçtır?

2-Çocuk cezaevlerinde koğuş kapasitesi kaç kişi olarak belirlenmiştir? Bu kapasitenin üzerinde barındırılan çocuk sayısı bulunan cezaevleri hangileridir?

3-Açık cezaevi olmayan iller hangileridir? Bu illerde suça bulaşan çocukların tutukluluk hali durumunda başka illere gönderilmeden cezalarını çekmelerine imkan sağlayacak koşullara yönelik olarak Bakanlığınız bir çalışma yürütmekte midir? Yürütmekte ise bu çalışmalar nelerdir?

4-Cezaevlerinde bulunan çocuklara yönelik olarak psikolojik destek, sosyal ve rehabilitasyon hizmeti sağlanmakta mıdır? Sağlanmakta ise, bu hizmetlerden yararlanan toplam çocuk sayısı kaçtır?

5-Cezaevlerinden tahliye olan çocukların topluma kazandırılması ve istihdamının sağlaması amacıyla gerek Bakanlığınız gerekse ilgili diğer Bakanlıklar ile birlikte yürüttüğünüz çalışmalar var mıdır? Varsa bu çalışmalar nelerdir? 

6-Ülkemizde uygulanan çocuk adalet sisteminin, uluslararası standartlara uyumun sağlanması amacıyla yeni bir düzenleme yapılmasına yönelik bir çalışma planlanmakta mıdır?

ARTUKLU HABER AJANSI-ANKARA