Dem Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, emekli maaşını ve bayram ikramiyesini düzenleyen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda bazı maddelerde değişikliğe ve ek madde eklenmesi için Meclis Başkanlığı’na kanun teklifi verdi.
Dem Parti İstanbul Milletvekili Cengiz Çiçek, emekli maaşını ve bayram ikramiyesini düzenleyen Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda bazı maddelerde değişikliğe ve ek madde eklenmesi için Meclis Başkanlığı’na kanun teklifi verdi.
Kanun teklifi şunları içermektedir:
Teklifte, yaşanan derin krizde en çok etkilenen kesimin işçi ve emekli olduğu kaydedilen teklifte, “İktidarın piyasacı, emek karşıtı ve merkeziyetçi ekonomi politikalarının sonucu olarak derinleşen ekonomik kriz, özellikle asgari ücretle geçinmeye çalışan emekçiler ve açlık sınırının çok çok altında ücret alan emekliler başta olmak üzere toplumun tüm ezilen kesimlerini yıkıma sürüklenmiştir. Krizin derinleşmesiyle birlikte yoksulluk, işsizlik, yüksek enflasyon, bölgesel eşitsizlik ve liradaki değer kaybı emekçi sınıflar açısından yaşamsal bir tehdit haline gelmiştir. Cumhuriyet tarihinin hiçbir döneminde açlık, yoksulluk ve gelir adaletsizliği bu denli derinleşmemiştir. Türkiye’de emekçiler ve emekliler en temel ihtiyaçlarını dahi karşılamakta zorlanmaktadırlar. Sendikaların yaptığı araştırmalara göre 2026 yılının Şubat ayı itibarıyla Türkiye’de açlık sınırı asgari ücreti geçmiş, yoksulluk sınırı ise 105 bin TL’yi aşmıştır.” denildi.
“EMEKLİLER 2000’Lİ YILLARIN BAŞINDAN İTİBAREN HAK KAYIPLARINI YAŞAMAYA DEVAM ETMEKTEDİRLER”
Özellikle 2008 yılında hayat geçirilen kanun ile durumları iyice kötüleşen emeklilere ilişkin paylaşılan teklifte, “Ömürlerinin en verimli zamanlarını çalışarak geçirmiş olan yurttaşların emekliliklerini huzur ve refah içinde geçirmelerini sağlamak Anayasa’nın 60. Maddesi’nde yer alan "Herkes, sosyal güvenlik hakkına sahiptir. Devlet, bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar" ifadesiyle devletin asli temel yükümlülüklerindendir. Ancak günümüzde emeklilerin büyük bir kısmı asgari ücretin çok altında bir ücretle, açlık sınırının da altında, zorlu yaşam koşullarında yaşamaya mahkûm edilmişlerdir. Emekli maaşlarına yapılan zamlar yüksek enflasyon ve derinleşen ekonomik kriz karşısında bir anlam ifade etmemektedir. Emekliler 2000’li yılların başından itibaren hak kayıplarını yaşamaya devam etmektedirler. Bu mağduriyetlerin temel kaynağı ise 2008 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile iyice kötüleşen emeklilik sistemi sonucunda emekli aylık bağlama oranları ve güncelleme katsayıları düşürüldü. Emekli aylıklarının hesaplanmasında milli gelirin payı iyice azaldı. Dahası aylıkların artırılmasında sadece resmi enflasyon dikkate alınmaya başlandı. Tüm bunların sonunda aylıklarda ciddi bir gerileme yaşandı. Günümüzde yaşanan ekonomik krizin ve emekli maaşlarının açlık sınırının dahi altında olması dolayısıyla bu sayının çok daha vahim boyutlara ulaştığı hesaplanmaktadır. Emeklilerin yaşadıkları bu sorunların yanı sıra hak arama mücadeleleri de engellenmekte, kurdukları sendikalar ise valilikler tarafından açılan kapatma davalarıyla muhatap olmak zorunda kalmaktadır.” ifadelerine yer verildi.
“İNSAN ONURUNA YARAŞIR ÜCRET”
2024 yılının emekliler yılı ilan edilmesine rağmen emeklilerin yaşam koşulları iyileştirilmediği gibi emeklilerin durumunun günden güne daha da kötü gittiği ifade edilen kanun teklifinde,16 milyonun üzerinde emeklinin açlıkla, yoksullukla, barınma sorunuyla boğuştuğunu, milyonlarca emeklinin ilerlemiş yaşına rağmen çalışmaya mecbur bırakılmakta, çalışırken de iş cinayetlerinde hayatlarını kaybetti belirtilen teklifte, “Emeklilerin en düşük emekli maaşı sendikalar tarafından aylık olarak hesaplanan en yüksek yoksulluk sınırının yarısına denk gelecek şekilde altı ayda bir arttırılmalı ve yılda iki kez verilen bayram ikramiyeleri de ilgili yılın asgari ücret seviyesinde verilmelidir. Aksi hâlde emekliler adeta ölüme terk edilmiş olacaklardır. Bu nedenle emekli aylıklarının ülkedeki ekonomik gidişat da nazara alınarak yeniden ele alınması ve enflasyonist ortamda periyodik olarak artırılması elzem hâle gelmiştir” ifadelerine yer verildi.
Meclise sunulmak üzere hazırlanan kanun teklifinde yer alan madde değişiklikleri şu şekilde;
SOSYAL SİGORTALAR VE GENEL SAĞLIK SİGORTASI KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASI HAKKINDA KANUN TEKLİFİ
MADDE 1- 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 29’uncu maddesinin üçüncü fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Aylık bağlanma oranı yüzde 70’tir. 25 yılın üzerindeki sürelerde her 360 gün için yüzde 2 eklenerek uygulanır. Bu hesaplamada 360 günden eksik süreler orantılı olarak dikkate alınır. Aylık bağlanma oranı ise yüzde 90’ı geçemez.”
MADDE 2- 5510 sayılı Kanuna 30 uncu maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Yaşlılık aylığının artışı
MADDE 30/A- Yaşlılık aylığı altı ayda bir, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan yoksulluk sınırı ile sendikalar tarafından açıklanan yoksulluk sınırı artış oranı arasında en yüksek olan oran baz alınarak kendiliğinden artar.Türkiye İstatistik Kurumu ve sendikalar bu yoksulluk sınırını, her ayın üçüncü günü açıklar. Bu maddenin uygulanmasında Bakanlık yetkilidir.”
MADDE 3- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 98- Bu maddeyi ihdas eden Kanunun 1’inci maddesi, hâlihazırda emekli aylığı bağlanmış olanlar için de uygulanarak bunların aylıkları yeniden hesaplanır. Bu kişilere bu maddeyi ihdas eden Kanunun yürürlük tarihinden itibaren yeni belirlenen tutar üzerinden aylık ödenir.”
MADDE 4- 5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
“GEÇİCİ MADDE 99- Bu Kanun kapsamında kendisine emeklilik aylığı bağlanmış olanlara yılda iki defaya mahsus olmak üzere, geçici 98’inci madde uyarınca belirlenen maaş tutarının 3 katı tutarında ek ödeme yapılır.”
MADDE 5- 5510 sayılı Kanunun ek 18 inci maddesinin birinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir:
“Kurumca bu Kanun ve ilgili mevzuat uyarınca gelir ve aylık ödemesi yapılanlara, bayramın içinde bulunduğu ayda gelir ve aylık alma şartıyla, Ramazan Bayramı ve Kurban Bayramında ilgili yılın asgari ücret tutarında bayram ikramiyesi ödenir.”
MADDE 6- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer
MADDE 7- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
ARTUKLU HABER AJANSI-ANKARA
16123,08%-2,79
43,95% 0,04
51,38% -0,05
7579,06% 0,58
12213,23% 0,00
