Diyaeddin Ulucan


Azerbaycan Toprağı:Karabağ

Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında meydana gelen Ermeni işgali altında bulunan Azerbaycan toprağıdır


Azerbaycan Toprağı:Karabağ Karabağ sorunu, Azerbaycan ile Ermenistan arasında meydana gelen Ermeni işgali altında bulunan Azerbaycan toprağıdır.Karabağ'da 20 Şubat 1988 tarihinde Karabağ Parlamentosunun aldığı bağımsızlık kararından hemen sonra Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışmalar başladı.

 

Sovyetler Birliğinin de dağılma sürecinde olması nedeniyle Moskova yönetiminin bu çatışma sürecine müdahale etmesi zorlaştı.Azerbaycan ile Ermenistan arasında başlayan savaş, Sovyetler Birliğinin dağılmasından sonra da 1994'e kadar devam etti.Bu savaş sonunda, Karabağ'da dahil olmak üzere Azerbaycan topraklarının yüzde 20'sinden fazlası Ermeniler tarafından işgal edildi.Savaş nedeniyle 1 milyona yakın Azerbaycan vatandaşı evlerini terk etmek zorunda kaldı.Her iki taraf da yaklaşık 40 bine yakın kayıp verdi.Rusya'nın arabuluculuğuyla 5 Mayıs 1994 yılında ateşkes imzalandı ve Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı kurularak 1992 yılında oluşturulan AGİT Minsk Grubu, ateşkesin kalıcı barışa dönüşmesi için girişimlerde bulundu ancak sonuç alınamadı.

 

Amerika Birleşik Devletleri, Fransa ve Rusya'nın eşbaşkanlığını yaptığı AGİT Minsk Grubu'nda; Beyaz Rusya, Almanya, İtalya, Portekiz, Hollanda, İsveç, Finlandiya, Türkiye ve sorunun tarafları olan Azerbaycan ve Ermenistan yer almaktadır.Bu sorun çerçevesinde Rusya tarafsız olarak görünse de hatta 2 tarafa silah satsa da Ermenistan'la daha yakın ilişki içerisindedir.Ancak Ermenistan'da Nikol Paşinyan'ın iktidara gelmesiyle birlikte 2 ülke ilişkilerinde gerginlikler yaşandı.Bu sorun kapsamında Türkiye ise Azerbaycan'ı desteklemekte ve Sovyetler Birliği'nin dağılmasından bu yana Ermenistan ile diplomatik ilişki kurmuyor ve Ermenistan sınırını kapalı tutuyor.

 

21 Nisan 2019 tarihinde Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov'un Ermenistan ve Azerbaycan arasındaki müzakerelerde kademeli bir çözümün görüşüldüğünü açıklaması, Karabağ sorununu tekrar alevlendirmiştir.Nisan 2019’da Azerbaycan ve Ermenistan'ın Dışişleri Bakanları tarafından imzalanan anlaşmanın, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin Dağlık Karabağ sorununun çözümüne yönelik kararının uygulanması açısından atılan en önemli adım olduğunu söyleyen Lavrov, söz konusu anlaşmanın aşamalı bir çözüm öngördüğünü belirtmiştir.AGİT Minsk Grubu tarafından Moskova'da imzalanan bu anlaşmaya göre ilk aşamada 1990’ların başında Ermenistan tarafından işgal edilen Dağlık Karabağ çevresindeki yedi bölgenin Azerbaycan’a bırakılması gerekmektedir.Ancak Ermenistan sorunla ilgili 'paket çözüm' önerirken, Azerbaycan 'aşamalı çözüm'ün gerçekleşmesinde ısrar etmiştir.Bu bağlamda Azerbaycan, Ermenistan'ın Dağlık Karabağ çevresinde işgal edilen bölgelerin iade edilmesini savunmaktadır.Karabağ'da, 27 Eylül'de Ermenistan'ın tahrikiyle başlayan çatışmalar neticesinde Azerbaycan ordusu, Ermeni birliklere ağır darbeler vurdu.Bugüne kadar 230 tank, ve diğer zırhlı araçları, 250 topçu parçası, roketatar, havan, 38 hava savunma cihazı, 10 komuta-kontrol ve komuta-gözlem noktası, 7 mühimmat deposu, 130’dan fazla araç ve bir adet S-300 uçaksavar füzesi sisteminin yer aldığı mühimmatlar imha edildi ve binlerce Ermeni askeri öldürüldü. Ermenistan, ölülerini toplamak ve zaman kazanmak için ateşkes isteğinde bulunuyor ama Azerbaycan tarafı, Ermenistan'ın işgal ettiği topraklardan çekilmeyene kadar savaşa devam edileceğini belirtiyor.

 

Ermenistan'ın Karabağ'daki amacı, oraya terör örgütlerini yerleştirmekti.Ama buna geçit verilmedi ve verilmeyecek.Ermenistan, işgal ettiği Azerbaycan topraklarını er geç ya diplomasiyle ya da zor kullanılarak geri verecektir.Ama görüldüğü gibi bu konuda diplomasi sonuç vermedi ve Ermenistan'ın tahrikiyle başlayan savaşta işgal altında bulunan Azeri kardeşlerimizin toprakları zor kullanılarak Azerbaycan tarafından alınacak gibi görünüyor.Geçmişten beri, sürekli Azerbaycan ile Ermenistan arasında çatışma nedeni olan Ermenistan'ın yaklaşık 30 yıldan beri işgali altında bulundurduğu Karabağ dahil olmak üzere Azerbeycan topraklarının Azerbaycan'a geri iade edilmesini temenni ederim.

 

Diyaeddin ULUCAN