PSİKOLOG MEHMET SAVAŞ


Persona” nedir ? Nasıl oluştururuz?

Günlük hayatta sık kullandığımız maskelerimiz vardır. Bize verilen rollere göre maskeler takarız.


 

Persona, Türkçe karşılığı maske olan ve analitik psikolojisinin kurucusu Carl Gustav Jung tarafından ortaya atılan ve bunu  bireyin günlük hayatındaki ihtiyaçlarıyla ilişkili ve bu  ihtiyaçlara yönelik sergilediğimiz davranışlar olarak tanımlar. Aslında daha basit terimle persona başka insanlarla ilişki kurmak için taktığımız maskedir. Topluma uygun davranışlar sergilemek toplumun isteklerine cevap vermek için bazı rollere bürünürüz. Bu roller evde baba, işte avukat veya doktor, dışarda arkadaş, halı saha maçında futbolcu gibi birçok rol olabilmektedir.

 

Persona Nedir  ?

Jung bunu egonun, gerçek kişiliğini ve yüzünü toplumdan gizlemek amacıyla yarattığı bir tür maske olarak görür. Bu maskeyle birlikte aslında gerçek kişiliğimizi, karakterimizi, tutumlarımızı, duygularımızı gizler. Aslında en güzel örnek bukalemun. Bukalemun duygulara göre renk değiştiren bir hayvandır. Hangi rengi gösterirseniz o renge bürünür. İnsanlar bulunduğu ortama ve onlara verilen rollere göre maskeler takar. Aslında halk diliyle biz bunlara “uyumlu insan” deriz. Yani her ortama ayak uydurabilen. İş ve sosyal hayatına ayrı ayrı uyum sağlayan personalar geliştiririz.

Genellikle persona geliştirmeyen bireyler kaba, uyumsuz, Topluma ayak uydurmama gibi davranışlar sergiler. Fakat bunu unutmamak gerekir aşırı persona gerçek kişiliğimizi unutmamıza neden olabilir. Bunu içsel yaşamın bir parçası haline getirmemek gerekir.

 

Nasıl oluştururuz?

Günlük hayatta sık kullandığımız maskelerimiz vardır. Bize verilen rollere göre maskeler takarız. Bu maskeler sayesinde ortamla, çevreyle uyumlu bir şekilde hareket etmemizi sağlar. Bunu bir örnek üzerinde verirsek ; 40 yaşında 3 çocuk babası bir milletvekili doktor düşünelim. Aslında burada bile ne kadar persona kullandığımızı göreceğiz. Öncelikle evde bir baba rolüne bürünür. Evin içinde unvanı değil baba kimliği ön plana çıkar. Hastaneye gittiğinde baba rolünden çıkıp doktor rolüne bürünerek artık bir doktor olarak hareket etmeye başlar. Mecliste bir siyasetçi rolüne bürünerek buna uygun davranışlar sergiler. Dışarda farklı bir rolü bürünür gibi bu örnekleri çoğaltabiliriz. Sonuç olarak bize verilen roller ve maskeler vardır. Biz bunlara uygun davranışlar sergilemek için bu maskeleri takarız. Fakat bunu aşırı bir şekilde kullanırsak veya içselleştirirsek kendimize ait duyguları unutabilir kişiliğimizi unutmamıza neden olabilir.  

 

Bize verilen rollere göre uygun davranışlar sergileyip maskenin altındaki kişiliğimizi unutmamak gerekir.

 

Sağlıklı günler dilerim.