Yöresel yemeklerimiz fark yaratıyor…
Necdet Buluz
Türkiye yöresel yemekler konusunda zengin. Adeta bir hazinenin üstünde oturuyoruz. Kendimizi ve yemeklerimizi iyi tanıtamadığımız için sınıfta kalıyoruz. Tanıtmak ve tattırmak gerekiyor. Onca yemeğimize rağmen sınıfta kalmayı kendimize yediremiyoruz. Fark yaratan yöresel yemeklerimiz için bir festivale ne dersiniz?
Mahalli yemeklerimiz var, henüz literatüre aksetmemiş. Yapımı köklü geçmişe dayanan ve farklı isimlerde anılan yemeklerimiz var. İsmi aynı olup yapılışları farklı olan yemeklerimiz var. Henüz keşfinden nakledilmemiş yemekler mevcut.
Şehirler arası yöre yemeklerinin, yemek isimlerine atfen, bizimdir iddiaları her zaman olacaktır. Yürüklerin göçtüğü yörelerde bıraktığı kültür yemeklerinin izlerdir aslında. Ne yazık ki ülkemizde çoğu yemek isimleri tescillenmediği için, diğer ülkelerin boşluğu doldurması söz konusu.
Yunanistan kurtuluş savaşı öncesi bizim yöresel yemek lezzetlerini, kendilerinin miş gibi lanse etmesi gibi. Yerel yönetimler ile kurum ve kuruluşların kendi yöresel yemeklerini, tescil etmeye mecburdurlar. Devlet yapsın ne mi lazımcılığını gastronomi kültürü kaldırmaz.
Anadolu’nun dünden bugüne mutfak kültürünün, manevi değeri olduğu unutulmamalıdır. Yokluk ve varlıklarda mevcut füzyon etkisiyle, yemek kültürümüz gelişmiştir. Tescil ve patent alamama acizliğimizi, tarih gelecek zamanda bizleri asla af etmez.
Kişisel becerilerimiz ile malzemelerin bir diğeriyle buluşmasını, ön plana çıkartarak marifet yaptığını zannedenler. Önceliğiniz mevcut diyetteki kültür yemeğinizin sunumuna ve tanıtımına öncelik verin. Tabi ki sizlerin de çağa ayak uydurup uluslararası arenada başarılarınız taktir edilecektir. Ne var ki geçmiş gastronomi kültürüne verilemezseniz hak ettiği değeri, sizin de yaptıklarınıza ileride değer verilmeyecektir.
Mezopotamya dan dünyaya yayılan yemek kültürünün özünde, duygu var, his var, acılar ve sevinçlerin özgün değerleri var.
Yemeklere verilen lezzetin ana teması bu saydıklarımdır. El becerisi yapılan yemeğe, duygu ve his katarak karıştırdığınız her kaşıkta tad bulur, lezzet bulur, analarımızın yaptıklarına eş değer hayat bulur. Töre, örf adet ve ananelerimizdeki değerlerimizle beraber, yemek kültürümüz de yaşama tutunur. İnsanlar var olduğu sürece, lezzet ve tad cazibesine değer katmaya devam edecektir.
Gaziantep’in Yöresel Yemekleri
1- Katmer
Antep fıstığını, Gaziantep mutfağının birçok yemeğinde görebilmeniz mümkün. Antep katmeri de bu lezzetlerden biri. Yufka, kaymak ve fıstıkla hazırlanan katmer, genellikle sabah tüketiliyor.
2- Beyran
Gaziantep kahvaltılarının bir diğer olmazsa olmazlarından biri beyran. Çorba mı yemek mi tartışmalarına konu olan bu lezzet; et suyu, pirinç, et, sarımsak ile hazırlanıyor. Acı yemeyle ilgili bir probleminiz varsa başka alternatiflere yönelmenizi öneriyoruz.
3- Menengiç Kahvesi
Menengiç kahvesi, sıradan bir kahve türü değil. Daha önce de bahsettiğimiz gibi; fıstık, Gaziantep’in hemen hemen her lezzetinin bir parçası. Yabani fıstık ağaçlarının meyvelerinden yapılan menengiç kahvesi, kendine has lezzetiyle şehrin marka içeceği konumunda.
4- Ali Nazik Kebabı
Gaziantep’in ülke geneline yayılmış en lezzetli yemeklerinden Ali nazik kebabını yemeden dönerseniz, Gaziantep seyahatiniz eksik kalır. Közlenmiş patlıcan üzerine kuşbaşı ya da kıyma şeklinde et, yoğurt ve tereyağ ile lezzetine doyum olmayan Ali nazik kebabını yedikten sonra, Gaziantep’ten dönmek istemeyeceksiniz.
5- Batma Kaymak
Gaziantep’te ilkbahar aylarında en çok tüketilen lezzetlerden biri batma kaymaktır. Yeni doğum yapan ineklerin lezzetli sütünden yapılan batma kaymak; lavaş, kaymak, bal ve şeker ile tüketiliyor. Tüm bunları düşününce nasıl bir lezzet cümbüşünün ortaya çıktığını tahmin etmek zor değil.
6- Patlıcan Kebabı
İçinde bulunduğu her yemeğe farklı bir tat katan patlıcanın kebabı da oldukça lezzetli. Özenle seçilmiş patlıcanlar ve etle hazırlanan kebap, et-patlıcan kombinasyonunun en iyi örneklerinden biri.
7- Lahmacun
Yediğiniz tüm lahmacunları unutun! Gaziantep’te çıtır hamur üzerinde etin tadını aldığınız ve boyutu oldukça büyük olan lahmacunlar sizi bekliyor. Mutfak bu denli zengin olunca, şehirdeki restoranlarda lahmacun, kebap öncesi aperatif olarak tüketiliyor.
8- Baklava
Vee geldik listemizin en tatlı bölümüne. Gaziantep’in dünyaca ünlü tescilli lezzeti baklava, Gaziantep mutfağının sembolü. Yunanistan ile girdiği baklava yarışından galip çıkan şehirde, baklavanın birçok çeşidi yapılıyor. Ayrıca kara ezme, yaprak şöbiyet ve dolamayı da denemenizi tavsiye ediyoruz.
9- Yuvalama Çorbası
İçinde nohut, pirinç, kuşbaşı et ve köftelerin bulunduğu yoğurtlu nefis bir çorbadır. Gaziantep’te bir gelenek haline gelen yuvalama çorbası, Ramazan Bayramı’na bir hafta kala her akşam bir komşunun evinde toplanarak içilirmiş. Genelde özel günlerde, düğünlerde yapılan bir yemek haline gelmiştir.
10- Kahke Çıtır bir kurabiye çeşidi olan kahkenin en önemli özelliği nohut mayasından yapılmış ol
masıdır. 3-6 ay kadar bozulmadan saklayabilirsiniz. Çay ve kahvenizin yanında eşlik edecek alternatif arayışında iseniz kahke tam sizlik. Ayrıca Gaziantep dönüşü sevdiklerinize hediye olarak da götürebilirsiniz.
11- Ayva Kebabı
Ayvanın ekşiliği, iyi pişirilmiş etle birleştiğinde tadına doyamayacaksınız. Ayva ve etler şişe dizilir, harı geçmiş ateşte pişirilir. Gaziantep’e gittiğinizde mutlaka denemenizi tavsiye ediyoruz.
12- Elma Kebabı
Havaların ısınmaya başlaması ile birlikte Antep’te meyvelerden kebaplar yapılmaya başlanır. Gaziantep mutfağı o kadar geniş ki size birçok farklı lezzeti deneme şansı sunuyor. Elmaları ve etleri şişe dizerek veya elmaların içine et doldurularak yapılan bu kebabı denenecekler listenize mutlaka eklemelisiniz.
13- Nohut Dürüm
Gaziantep’te hemen her yerde karşınıza çıkabilecek bu ilginç lezzeti yemeden geri döneceğinizi biz pek sanmıyoruz. O yüzden bu lezzeti Gaziantep’in yöresel yemekleri yazımıza eklemek istedik. Pidenin içinde nohut, limon ve maydanoz koyarak hazırlanan bu lezzeti denemenizi tavsiye ediyoruz.
14- Firik Pilavı
Firik; olgunlaşmaya yeni başlayan tahıl. Bulgur, firik ve tavuk ile yapılan bu pilav oldukça doyurucu bir yemektir. Alışılagelmişin dışında bir pilav yemek isterseniz Gaziantep’e özgü firik pilavını tavsiye ediyoruz.
15- Simit Kebabı
Gaziantep’in yöresel yemekleri farklı kebap çeşitleriyle sizleri büyülemeye devam ediyor. Yöresel olarak simit denilen bulgurun kıyma ile yoğurulmasıyla hazırlanıyor. Şişlere takılarak mangal ateşinde pişirilen bir lezzet. İçerisine veya üzerine meşhur Antep fıstığı tozu dökülerek de servis ediliyor. Fıstığın kebapla birleşimini çok seveceksiniz.
16- İçli Köfte
Görüntüsü ve muhteşem lezzetiyle iştah kabartan içli köfte, Gaziantep yöresinde de sıklıkla yapılmaktadır. Yoğurulup şekil verilen köftelik bulgurun içine kıymanın eklenmesiyle yapılan bu yemeğe bir de meşhur Antep fıstığı veya ceviz eklenirse tadına doyum olmaz. Buharda haşlama veya yağda kızartma usulü ile dilerseniz üzerine yoğurt eklenerek servis edilebilir.
17- Antep Fıstıklı Şekerli Börek
Şekerle yoğurulan pide hamurunun üzerine eklenen fıstık ve Antep peynirinin muhteşem buluşması bu lezzeti ortaya çıkarıyor. Doyurucu bir tatlı alternatifi olarak tüketebilirsiniz. Antep gezinizde bu lezzeti mutlaka denemelisiniz.
18- Pirpirim Aşı
Pirpirim aslında semizotunun Gaziantep yöresinde söyleniş şeklidir. Semizotu, lolaz, et ve mercimek ile yapılan bu yemek oldukça doyurucu ve yörede sıklıkla tercih edilen bir yemektir.
19- Şam Tatlısı
Su, şeker ve isteğe bağlı olarak portakal, limon suyu konulan şerbet ilk önce kaynatılır ve bir kenarda bekletilir. İrmik unu ile hazırlanan hamurun üzerine bolca Antep fıstığı serpiştirilir, fırında üzeri kızarana kadar pişirilir. Pişen tatlının üzerine ılık şerbet dökülür. Dilimlenir ve servis edilir.
20- Antep Fıstığı
Gaziantep denince akla ilk gelen antep fıstığı, sakız ağacı familyasından kabuklu bir meyvedir. Bazı yörelerde Şam fıstığı olarak da söylenir. Herkesin çok sevdiği, tadına doyulmayan Antep fıstığı, Gaziantep’te birçok tatlı ve yemeğin içinde kullanılıyor.